صدقه از مصادیق انفاق وذخیره ای الهی برای انسان محسوب می شود.در منطق قرآن، ربا،موجب از بین رفتن برکت مال می‌شود و زندگی‌ای که بر ربا استوار است سرابی بیش نیست،اما صدقه موجب افزایش روزی و برکت زندگی می‌باشد.

«یمحق اللّه الربا و یربی الصدقات؛خداوند ربا را نابود می‌کند و صدقات را افزایش می‌دهد». (سوره بقره،آیه 276)

زیرا صدقه دادن ـ در واقع ـ معامله با خداست.گیرنده صدقه خداست صدقه دهنده پاداش آن را از خود او دریافت می‌کند:

«ألم یعلموا أن الله هو یقبل التوبه عن عباده و یأخذ الصدقات؛آیا نمی‌دانستند که فقط خداوند توبه را از بندگانش می‌پذیرد و صدقات را می‌گیرد».(سوره توبه،آیه 104)

لذا کسانی که از مال خود انفاق می‌کنند،در تجارتی شرکت کرده‌اند که هرگز و هیچگاه زیان و ورشکستگی در آن راه ندارد.

در این دیدگاه صدقه ،نه تنها کاهش مال نیست و از سرمایه انسان چیزی نمی‌کاهد،بلکه موجب افزایش سود و اصل سرمایه می‌شود.

 

فوائد صدقه:
برای صدقه واجب یا مستحب، فوائد بسیاری است كه از خلال روایات و آیات استفاده می شود:
1 . پاداش زیاد اخروی، چنانكه از پیامبر اكرم ـ صلی الله علیه و آله ـ نقل شده: آگاه باشید هر كه انفاق نماید به صدقه ای، برای اوست به وزن هر درهم، مانند كوه اُحد از نعمت های بهشت.1
2 . صدقه در دست پروردگار قرار گیرد، چنانكه از امام صادق ـ علیه السلام ـ نقل شده كه فرمود: هیچ چیزی نیست مگر آنكه فرشته ای بر آن موكل است، جز صدقه، چه آنكه آن در دست خدا واقع می شود2
3 . با صدقه مال كم نخواهد شد، همانطور كه از موسی بن جعفر ـ علیهما السّلام ـ از پدران بزرگوارش از پیامبر اكرم ـ صلی الله علیه و آله ـ نقل شده كه فرمود: هیچگاه مال انسان با صدقه كم نخواهد شد، پس بدهید و نترسید.3
4 . كمر شیطان را می شكند4
5 . مرگ بد را دفع می كند.5
6 . عمر را زیاد می نماید6
7 . روزی را زیاد و فقر را برطرف سازد7
8 . شفا و دوای مریض است.8
9 . از خطر خرابی محفوظ ماند9
10 . خانه و شهر را آباد سازد.10
11 . قضاء حتمی آسمانی را برطرف كند11
12 . از اذیت درنده نگهداری نماید، چنانكه از حضرت رضا ـ علیه السلام ـ نقل شده: در زمان بنی اسرائیل قحطی شدیدی سالیان پی در پی پدید آمد در نزد زنی لقمه نانی بود، آن را در دهان گذاشت، سائلی او را صدا زد، زن گفت: در چنین وقتی ببخشم؟ آن را از دهان بیرون آورد و به سائل داد كه ناگهان بچه كوچك او، در بیابان مورد حمله گرگ قرار گرفت، او را در دهان گرفت و فرار كرد. مادر بدنبال آن می دوید و فریاد می زد، پروردگار جبرئیل را فرستاد، بچه را از دهان گرگ گرفت و به مادر تحویل داد، فرمود: «یا أمه الله»آیا خوشنود شدی؟ این لقمه بجای آن لقمه است(12)
13 . مالِ‌ انسان را از تصرف اشرار حفظ می كند، چنانكه از پیامبر اسلام ـ صلی الله علیه و آله ـ روایت شده، هر كه در حالت اختیار مال خود را از خوبان دریغ دارد، خداوند در حالت اضطرار، مال او را نصیب اشرار كند13
14 . هفتاد در از شر و بدی را می بندد14
15 . تجارت سودمندی است، چه در دنیا و چه در آخرت، چنانكه از علی ـ علیه السلام ـ روایت شده: هر گاه گرسنه شدید، با خدا بوسیله صدقه سودا كنید15
16 . ناراحتی فكری وسوسه و ترس را برطرف سازد(16)

 

1-بحار، ج 96، ص 115.
2- . ما من شَیءٍ اِلا وكلَ بهِ ملكٌ إلا الصَّدَقهَ فاِنّها تَقَعُ فی یدِ الله، بحار، ج 96، ص 127. روایت گذشته از امام باقر ـ علیه السلام ـ نیز بر آن دلالت دارد.
3-و ما نقَصَ مالٌ مِن صدَقهٍ قطّ فاعطوا و لا تَجبنوُا. بحار، ج 96، ص 131.
4-و الصّدَقَهًُ تكسِرُ ظَهْرهُ. بحار، ج 96، ص 114.
5- . الصّدقهُ تمنَعُ میتهَ السُوءِ، بحار ج 96، ص 124.
6- . بحار، ج 96، ص 119.
7-اِستَنزلوُا الرّزقَ‌ بالصّدقه، بحار، ج 96، ص 118.البر و الصدقه ینفیانِ الفقرَ همان مدرك، ص 119.
8-داووا مرَضاكُم بالصّدقهِ، بحار، ج 96، ص 120.
9-دفع الله عزّوجلَّ عنه الهَدمَ. بحار، ج 96، ص 124.
10-أنّ الصّدقهَ وصلهَ الرّحِم تعمِّرانِ الدّیارَ. بحار، ج 96، ص 130.
11-تدفَعُ القَضاءَ المُبرَمَ مِنَ السَّماءِ بحار، ج 96، ص 130.
12-لقمهُ بلقمهٍ، بحار، ج 96، ص 124.
13-من منعَ مالَهُ من الاَخیار اختیاراً صرَفَ اللّهُ مالَهُ الیَ الاشرارِ اضطراراً. بحار، ج 96، ص 131.
14-قال النَّبی ـ صلی الله علیه و آله ـ : الصّدَقهُ تسُدُّ سَبعینَ باباً مِنَ الشَّرََ. دعوات راوندی.
15-اذا اَملقتُم فتاجِرُوا الله بالصَّدقَهِ. نهج‌البلاغه، ص 258، حكم.
16-قال ابو عبدالله ـ علیه السلام ـ : اذا وَقعَ فی نفسِكَ شَیءٌ فخذ شَیئاً فتصدَّق بهِ علی اَوّلِ‌ مسكینٍ تلقاهُ فانَّ الله یَدْفعُ عَنكَ، نهج‌البلاغه، ص 129.